Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme 2025-2027
Enflasyon Düzeltmesinin Askıya Alınması
25 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan 7571 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’na geçici 37’nci madde eklendi. Bu düzenleme, 2025 hesap dönemi ve bu yıla ilişkin geçici vergi dönemleriyle 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, mali tabloların enflasyon düzeltmesi yapılmadan düzenlenmesini öngörüyor. Aynı uygulama, özel hesap dönemi bulunan mükellefler için 2026, 2027 ve 2028’de biten hesap dönemlerini de kapsıyor. Cumhurbaşkanı, bu süreyi geçici vergi dönemleri dahil olmak üzere üç hesap dönemi uzatmaya yetkilidir.
Kuyumculuk sektöründe faaliyet gösteren ve sürekli olarak işlenmiş altın ile gümüş alım satımı ve üretimi yapan mükellefler için enflasyon düzeltmesi zorunluluğu devam ediyor. Diğer sektörlerde ise bu dönemlerde defter tutan mükelleflerin finansal tabloları enflasyonun etkisinden arındırılmadan vergi matrahına dahil edilecektir.
Yeniden Değerleme İmkânı
Enflasyon düzeltmesinin askıya alınması, amortismana tabi varlıkların değerlemesinde farklı bir yol açtı. Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298/Ç maddesi, bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine amortismana tabi iktisadi kıymetlerini ve bunlara ilişkin birikmiş amortismanları yeniden değerleme oranıyla güncelleme hakkı veriyor. Bu yöntem, enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı dönemleri enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem kabul ederek, amortismana tabi kıymetlerin vergisiz olarak yeniden değerlenmesini sağlıyor.
Yeniden değerleme, isteğe bağlı bir uygulamadır. Yeniden değerleme sonucunda ortaya çıkan değer artışı üzerinden vergi ödenmez ve bu fark bilançoda özel bir fon hesabında gösterilir. Sat kirala geri al işlemlerine veya kira sertifikası ihracına konu iktisadi kıymetler, amortismana tabi olmayan varlıklar (örneğin arsa ve arazi), emtia niteliğindeki kıymetler ve aktife dahil edildiği yılda amortismana tabi kıymetler yeniden değerleme kapsamına girmez. Bankalar, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sermaye piyasası kurumları, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri dahil birçok kuruluş, yeniden değerleme hükümlerinden yararlanabilir.
Yeniden Değerleme Oranı ve Uygulamalar
Üretici fiyat endeksi baz alınarak hesaplanan yeniden değerleme oranı 2025 yılı için yüzde 25,49 olarak açıklandı ve bu oran 2026 yılı için de geçerli kabul edildi. Yeniden değerleme oranı, gelir vergisi tarifesi, damga vergileri, harçlar, cezalar ile istisna ve beyan sınırları gibi birçok tutarın güncellenmesinde kullanılacaktır. Cumhurbaşkanının belirlenen oranı artırma veya azaltma yetkisi bulunuyor.
Yeniden değerleme uygulamasının avantajları arasında, amortismana tabi varlıkların değerinin artması ve buna bağlı olarak amortisman giderlerinin yükselmesi yer alır. Bu durum vergi matrahını azaltarak mükellefler için vergi tasarrufu sağlar. Ayrıca, yeniden değerleme sonucu bilançonun pasifinde özel fon hesabı oluşturulduğundan, işletmelerin öz kaynak yapısı güçlenir.
Genel Değerlendirme
Güncel düzenlemeler doğrultusunda 2025-2027 dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılmayacak olması, finansal raporlama ve vergi planlamasında önemli değişiklikler yaratmıştır. Mükellefler, amortismana tabi varlıklarını vergisiz olarak yeniden değerleyerek bilançolarını enflasyon etkisinden koruyabilir ve amortisman giderlerini artırabilir. Yeniden değerleme oranının yüzde 25,49 olması ise pek çok vergisel büyüklüğü doğrudan etkileyerek gelir vergisi dilimleri, ceza ve harç tutarları gibi kalemlerin güncellenmesinde kullanılacaktır.