Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği 2025
Yasal dayanaklar: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu mükerrer 227; 3568 sayılı SMMM ve YMM Kanunu
Özet: 2025 sonu itibarıyla yürürlüğe giren genel tebliğ, belirli istisna ve indirimlerden yararlanılmasını yeminli mali müşavir tasdik raporuna bağlamaktadır. Tek bir istisna veya indirim kalemi 500 000 TL’yi aştığında ya da birden fazla kalemin toplamı 1 000 000 TL’yi geçtiğinde tasdik raporu zorunludur. İndirimli vergi uygulamalarında tutar sınırlaması yoktur; bu tür avantajlar için her durumda tasdik raporu sunulmalıdır.
YMM Tam Tasdik Raporu ile Sağlanan İstisna ve İndirimler
Beyannamelerde yer alan büyük istisna ve indirimler, yeminli mali müşavir aracılığıyla doğrulanarak beyan edilir. Tebliğ, sınai mülkiyet haklarından doğan kazançlar, Türkiye’ye kayıtlı gemilerin işletilmesi ve devri kazançları, serbest bölge ve teknoloji geliştirme bölgesi kazançları, yurtdışına yönelik yazılım, mühendislik, eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazanç indirimleri, Ar‑Ge ve tasarım indirimleri ile indirimli gelir vergisi uygulamasını tasdik kapsamına almıştır. Bu tür avantajlardan her biri için 500 000 TL’yi aşan tutarlarda tasdik raporu düzenlenir; birden fazla kalemin toplamı 1 000 000 TL’yi aşarsa tüm avantajlar için rapor zorunlu olur.
Mükellefleri Bekleyen Önemli Değişiklikler
- Parasal sınırlar: Tek bir istisna veya indirim kalemi 500 000 TL’ye ulaştığında tasdik raporu aranır. Birden fazla kalemin toplamı 1 000 000 TL’yi aşarsa da rapor zorunludur.
- “Diğer” Beyannamelerin “Diğer İndirimler” ve “Diğer İstisnalar” satırlarına yazılan tutarlar tek başına ya da toplamda 1 000 000 TL’yi geçerse, bu satırlarda beyan edilen tüm avantajlar tasdike tabi olur.
- İndirimli vergi uygulamalarında sınır olmaması: Gelir veya kurumlar vergisinin indirimli oranla uygulanmasına ilişkin avantajlarda tutar sınırlaması yoktur; her durumda tasdik raporu gereklidir.
- Rapor gönderim yöntemi: Tasdik raporları, beyannameyle birlikte veya beyanname verme süresinin bitimini takiben iki ay içinde dijital sistem üzerinden gönderilmelidir. 5520 sayılı Kanunun 5/1‑d‑4 maddesinde düzenlenen yurt içi iştirak kazançları istisnası kapsamında fon ve ortaklık kazançları için bu süre üç aydır.
- Gelecek yıllara ilişkin artış: Limitler, Bakanlıkça başka tutar belirlenmedikçe, izleyen yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacaktır.
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri muafiyeti: Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) tasdik zorunluluğunun dışında tutulmuştur.
- Cezai sonuçlar: Tasdik raporu süresinde verilmezse istisna ve indirim haklarından yararlanılamaz ve özel usulsüzlük cezası uygulanabilir.
Denetimin Tanımı ve Önemi
Tasdik raporu, beyannamelerdeki istisna ve indirimlerin defter kayıtları ve belgelere uygunluğunu kontrol eden bir denetim aracıdır. Bu süreç, hesaplamaların doğruluğunu ve mevzuata uygunluğunu ortaya koyar, böylece beyanların güvenilirliği artırılır ve olası vergi kayıplarının önüne geçilir.
Yasal Tasdik Zorunluluğunun Hedefi ve Dayanağı
Yasal tasdik zorunluluğu, istisna ve indirimlerin beyan aşamasında doğrulanarak vergi düzeninin güçlendirilmesini amaçlar. Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227. maddesi, belirli vergi avantajlarının yeminli mali müşavir tasdiki şartıyla kullanılmasını düzenler. 3568 sayılı kanun da tasdik işlemlerinin usul ve esaslarını belirler. Tebliğ, bu mevzuat hükümlerine dayanarak yayımlanmıştır.
Yasal Zemin
Tebliğin dayanağını Gelir Vergisi Kanunu’ndaki istisna ve indirim hükümleri, Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki indirimli vergi uygulamaları ile asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi düzenlemeleri, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227. maddesi ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu oluşturmaktadır.
Vergi Usul Kanunu (VUK) Mükerrer 227. Maddesi
Bu hüküm, muafiyet, istisna ve benzeri vergi avantajlarından yararlanılmasını yeminli mali müşavir tasdiki koşuluna bağlama yetkisini Bakanlığa vermekte ve tasdik işlemlerinin elektronik ortamda yapılmasına imkân tanımaktadır. Tebliğ, belirlenen parasal sınırlar üzerindeki istisna ve indirimlerin bu yetki kapsamında tasdike tabi olacağını belirtir.
3568 Sayılı SMMM ve YMM Kanunu
Kanunun 12. maddesi, yeminli mali müşavirlerin tasdik edecekleri belgeleri ve tasdik usullerini bakanlık tarafından çıkarılacak düzenlemelere bırakır. Böylece tasdik zorunluluğunun hukuki çerçevesi tanımlanır.
Hadleri Aşan İndirim ve İstisna Türleri
| İstisna/indirim türü | Kalem başı had | Toplam had |
|---|---|---|
| Sınai mülkiyet hakları kazanç istisnası | 500 000 TL | 1 000 000 TL |
| Kayıtlı gemilerin işletilmesi ve devri kazanç istisnası | 500 000 TL | 1 000 000 TL |
| Serbest bölge kazanç istisnası | 500 000 TL | 1 000 000 TL |
| Teknoloji geliştirme bölgesi kazanç istisnası | 500 000 TL | 1 000 000 TL |
| Yurtdışına yönelik yazılım, mühendislik, eğitim ve sağlık hizmetleri kazanç indirimi | 500 000 TL | 1 000 000 TL |
| Ar‑Ge ve tasarım indirimleri | 500 000 TL | 1 000 000 TL |
| İndirimli gelir vergisi uygulaması | Sınır yok | Sınır yok |
Her bir istisna veya indirim için 500 000 TL’lik eşik aşılırsa tasdik raporu gerekir; birden fazla kalemin toplamı 1 000 000 TL’yi geçtiğinde tüm kalemler için tasdik zorunluluğu doğar. “Diğer İndirimler” ve “Diğer İstisnalar” satırlarına yazılan tutarlar tek başına veya toplamda 1 000 000 TL’yi aşarsa, bu satırlarda beyan edilen tüm avantajlar da tasdik edilmelidir. İndirimli gelir vergisi uygulamasında tutar sınırı bulunmamaktadır.
İstisnanın Sınırları ve Zorunluluk Halleri
Gelir vergisi beyannamesinde istisna ve indirimler müstakil satırlarda yer alıyorsa, her bir satır için 500 000 TL had dikkate alınır. Birden fazla satırın toplamı 1 000 000 TL’yi aşarsa tasdik raporu zorunlu olur. Beyannamenin “Diğer İndirimler” ve “Diğer İstisnalar” satırları, bu kalemlerin toplamı 1 000 000 TL’yi geçtiğinde tasdiki tetikler. GVK 32/A kapsamındaki indirimli gelir vergisi uygulamalarında tutar sınırlaması yoktur.
Kurumlar Vergisi Mükellefleri İçin Tasdik Kapsamı ve Limitler
Kurumlar vergisi beyannamesi için de tek bir istisna veya indirim kalemi 500 000 TL’yi aştığında tasdik raporu zorunludur. Birden fazla kalemin toplamı 1 000 000 TL’yi aştığında da rapor gerekir. 5520 sayılı Kanunun 32. maddesinin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları uyarınca kurumlar vergisi oranının indirimli uygulanması sonucunda sağlanan vergi indiriminin toplamı 200 000 TL’yi geçtiğinde de tasdik raporu ibraz edilmelidir. İndirimli kurumlar vergisi uygulamasında ve yerel veya küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi hesaplamalarında tutar sınırı bulunmamaktadır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri bu düzenleme kapsamının dışındadır.
YMM Tasdik Zorunluluğu Kapsamındaki Kurumlar Vergisi İstisna ve İndirimleri
Kurumlar vergisi beyannamesinin “Zarar Olsa Dahi İndirilecek İstisna ve İndirimler” ile “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” bölümlerinde yer alan ve müstakil satırı bulunan avantajlar tasdik kapsamına girer. İndirimli kurumlar vergisi uygulaması, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi hesaplamaları ve üretim, ihracat veya halka arz gelirleri için kurumlar vergisi oranının indirimli uygulanması gibi düzenlemeler de tasdike tabidir. Bu işlemler, parasal sınırlar aşılmasa bile rapor gerektirir.
Cezai Sonuçlar
Zorunlu parasal sınırlar üzerinde beyan edilen istisna veya indirimler için tasdik raporu ibraz edilmezse, mükellefler bu avantajlardan yararlanamazlar ve özel usulsüzlük cezası ile karşılaşabilirler. Sürelerin kaçırılması, hak kaybına yol açabileceği için raporların zamanında hazırlanması önemlidir.
Raporun Sunumu
Tasdik raporları, Gelir İdaresi sistemindeki dijital platform üzerinden elektronik olarak iletilir. Rapor, beyannamenin verildiği döneme ilişkin olup, beyanname ile birlikte veya beyanname verme süresinin bitiminden sonra iki ay içinde gönderilmelidir. Yurt içi iştirak kazançları istisnası kapsamındaki fon ve ortaklık kazançları için bu süre üç aydır.
Raporun Teslim Süresi
Gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri için raporların teslim süresi, beyanname verme tarihinin sona ermesinden itibaren iki aydır. Fon ve ortaklık kazanç istisnasına ilişkin raporların teslim süresi ise üç aydır. Bu süreler, beyanname ile birlikte raporun sunulması halinde de aşılmamış olur.
Mevcut Tam Tasdik Yapmış Olanlar
Beyannamelerini tam tasdik kapsamına aldıran mükellefler, ayrı bir istisna veya indirim raporu sunmak zorunda değillerdir. Tam tasdik raporunun ilgili bölümünde, tebliğde yer alan rapor düzeni doğrultusunda istisna ve indirimlere ilişkin bilgilere yer verilmesi yeterlidir.
YMM Sorumluluğu
Yeminli mali müşavirler, tasdik raporlarında mükellefin defter ve belgelerinin mevzuata uygunluğunu, beyan edilen istisna ve indirimlerin şartlarını ve tutarların hesaplanmasını incelemekle yükümlüdür. Rapor, yapılan tespitleri ve gerekli inceleme kanıtlarını içerir. Tasdik işlemi, mesleki sorumluluk gerektirdiğinden, raporun doğruluğu yeminli mali müşavirin sorumluluğundadır.
Karşılaştırma ve Veri Bölümü
| Parametre | 2024 | 2025 |
|---|---|---|
| Kalem başına istisna/indirim limiti | Yok | 500 000 TL |
| Toplam istisna/indirim limiti | Yok | 1 000 000 TL |
| “Diğer” satırının tetikleyici limiti | Yok | 1 000 000 TL |
| İndirimli vergi uygulamalarında limit | Yok | Sınır yok |
| Kurumlar vergisi indirimli oran eşiği | Yok | 200 000 TL |
| KİT muafiyeti | Yok | Muaf |
Bu tablo, 2024 yılında uygulanmayan limitlerin 2025’te yürürlüğe girdiğini ve “Diğer” satırının da tetikleyici eşik olarak belirlendiğini göstermektedir. Kamu İktisadi Teşebbüsleri için muafiyet bulunduğu da tabloya eklenmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Tasdik raporu hangi durumlarda zorunludur?
Her bir istisna veya indirim kalemi 500 000 TL’yi aşarsa veya birden fazla kalemin toplamı 1 000 000 TL’yi geçerse tasdik raporu zorunludur. Beyannamenin “Diğer İndirimler” ve “Diğer İstisnalar” satırları, tek başına veya toplamda 1 000 000 TL’yi aştığında tasdik raporu gerektirir. İndirimli vergi uygulamalarında tutar sınırı yoktur.
Raporun teslim süresi nedir?
Raporlar, beyanname verme süresinin sona ermesinden itibaren iki ay içinde dijital ortamda gönderilmelidir. Yurt içi iştirak kazançları istisnası kapsamındaki fon ve ortaklık kazançları için bu süre üç aydır.
Limitler gelecek yıllarda nasıl güncellenecek?
Belirlenen tutarlar, Bakanlık tarafından farklı bir tutar belirlenmediği sürece, her yıl yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacaktır. Böylece limitler enflasyon karşısında güncellenecektir.
Sonuç ve Özet Bölümü
49 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği, 2025 ve sonrası için gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde belirli istisna ve indirimler için yeminli mali müşavir tasdik raporunu zorunlu hale getirmiştir. Tek bir kalem için 500 000 TL, toplamda 1 000 000 TL eşikleri getirilmiş, “Diğer” satırlarının tetikleyici olduğu belirtilmiş, indirimli vergi uygulamalarında limit bulunmadığı vurgulanmış ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri için muafiyet tanınmıştır. Raporlar elektronik ortamda sunulacak, genel süre iki ay, fon ve ortaklık kazanç istisnası için üç aydır; gelecek yıllarda limitler yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacaktır.